سلامت و بهداشت

هدف وبلاگ سلامت و بهداشت ارتقا سطح آگاهی و آموزش مي باشد

آموزش تزریقات قسمت آخر

تزريق زير جلدي (S.C)

بافت زير جلدي (Subcutaneous)  يك بافت همبند شل غني از بافت چربي با خونرساني كم بوده وبه همين دليل معمولا سرعت جذب دارو در آن طولاني تر از عضله است (20 تا 30 دقيقه در مقابل 5 تا 10 دقيقه در تزريقات عضلاني) البته برخي از داروها سرعت جذبشان از بافت زير جلدي برابر با عضله است  (نظير هپارين ) . براي تزريقات S.C معمولا از سرنگهاي  2 ميلي ليتر يا كمتر و سر سوزن نمره 24 تا 26 و با طول 1.5 سانتيمتر استفاده مي شود . تزريقات  S.C را مي توان در هر نقطه اي انجام داد (نظير بي حسي هاي موضعي ) ولي محلهاي رايج قسمت فوقاني خارجي بازو ,جلوي ران , روي شكم و روي كتف ها مي باشد . همانند تزريقات عضلاني بايستي در S.C   نيز قبل از تزريق آسپيراسيون انجام شود (بجز در مورد هپارين) . روش كار بدين ترتيب است كه چيني از پوست محل با انگشتان يك دست گرفته و بلند شده و سپس سوزن با زاويه 45 تا 90 در جه زير جلد وارد و پس از آسپراسيون تزريق مي شود (شكل 8-28) حداكثر گنجايش با فت زير جلدي در يك نقطه (بدون بروز درد شديد )حدود 2 ميلي ليتر است و نبايستي بيش از 5 ميلي ليتر تزريق شود .

 

 

 

تزريق زير جلدي

تزريق داخل جلدي

از تزريقات داخل جلدي (Intradermal)  براي تست هاي آلرژيك , برخي از واكسيناسيونها و نيز بررسي پاسخ سيستم ايمني (anergy screen)   استفاده مي شود و معمولا سرنگهاي يك ميلي ليتر مدرج (نظير سرنگ توبركولين) با سر سوزنهاي نمره 25 تا 27 بكار برده مي شود و اكثرا در سطح فلكسور ساعد (حدود 10 سانتيمتر پايينتر از شيار آرنج ) انجام مي شود . روش كار بدين ترتيب است كه پوست محل با الكل پاك شده و سپس سوزن با زاويه 15 درجه و به ميزان 2 تا 3 ميليمتر داخل درم شده (شكل 9-28) و آنگاه دارو (معمولا 0.1 ميلي ليتر)  به آرامي تزريق مي شود كه به صورت يك عدس برآمده مي شود . در پايان بدون ماساژ سوزن خارج مي شود و يك دايره به قطر يك سانتيمتر دور آن كشيده و ساعت و تاريخ تست نوشته مي شود .

نكته در تمامي تزريقاتي كه سوزن به طور مايل وارد پوست مي شود بايستي سوراخ سر سوزن به طرف بالا باشد . 

تزريق داخل جلدي

رگ گيري

نمونه گيري و رگ گيري  وريدهاي محيطي

يكي از ساده ترين روشها براي ورود و تزريق داروها و مايعات به داخل جريان خون سيستميك رگ گيري يا كانولاسيون وريدهاي محيطي است. (Peripheral intravenous cannulation)  كه بر حسب مورد ممكن است از سر سوزنهاي ساده , بال پروانه اي (Butterfly or scalp vein needle )  , آنژيو كت و غيره استفاده شود (شكل 10-28) كه به همگي آنها كانول (Cannula)  گفته مي شود .

به طور كلي از سر سوزنهاي ساده به منظور نمونه گيري خون يا تزريقات  لحظه اي و موقت و از آنژيوكت براي مصارف طولاني مدت استفاده مي شود . اسكالپ وين براي تمامي سنين و خصوصا كودكان مناسب بوده و براي مصارف كوتاه مدت بكار مي رود .

مناسب ترين محل براي رگ گيري اندام فوقاني است (دست و ساعد) . از پا به دليل ريسك بالاي ترومبوفلبيت  و دست و پاگير بودن بندرت استفاده مي شود (شكل 11-28). رگ گيري بهتر است بر روي دست غير غالب ودر ديستال انجام شود (تا در صورت عدم موفقيت قسمتهاي پروگزيمال قابل استفاده باشد )و روي مفاصل نباشد.

 

تجهيزات مورد نياز

1-     پنبه هاي آغشته به الكل و بتادين ,  گاز استريل و دستكش يكبار مصرف

2-     كانول وريدي (برحسب مورد ,  سرسوزن ساده يا اسكالپ وين ,  آنژيوكت و ...)

3-     سرنگ 3 ميلي ليتر ودر سورت نياز به آنستزي , ليدو كائين 1%

4-     تورنيكه , نوار چسب 1.5 تا 2.5 سانتيمتري و در صورت لزوم تخته بازو (بيشتر براي اطفال)

 

 

آموزش تزريقات choghady.blogfa.com

 

مقدمات كار

1-     ست سرم را به سرم وصل نموده وبا جاري ساختن محلول , ست سرم را هواگيري و آماده نماييد.

2-     تورنيكه را به بازو بسته ومحل مناسب براي رگ گيري را مشخص كنيد .اگر رگ مشخص نباشد , از بيمار بخواهيد انگشتان خود را چند بار باز و بسته نمايد و يا اينكه با نرمه انگشتان يكي دو بار ضربه بروي  محل رگ گيري  مورد نظر بزنيد ( موجب وازو اسپاسم و برجسته شدن رگ مي شود ).

3-     پوست محل را با بتادين و سپس الكل تميز و سپس ضد عفوني نماييد.

 

توجه الكل به تنهايي يك محلول ضد عفوني كامل نبوده ودر بيماران پر خطر حتما بايستي محل با بتادين ضد عفوني شود و بدليل ريسك آلودگي بهتر است در تمامي اعمال با خطر آلودگي دستكش به دست كنيد.

 

نكته - در بسياري از بيماران (خصوصا افراد چاق و كودكان ) رگ ها قابل رؤيت نبوده و بايستي از طريق لمس كرده( با نرمه نوك انگشتان سبابه و ميانه ) شناسايي و مشخص شوند.

 

 

 

choghady.blogfa.com آموزش تزريقات

الف)  روش بكار بردن اسكالپ وين

1-     اندازۀ مناسب سوزن را انتخاب كنيد (در اكثر موارد نمره 19 تا 23)

2-     انگشت شصت دست (يا سبابه و ميانه) غير غالب رابر روي ديستال محل مورد نظر بگذاريد و با كشيدن پوست به طرف ديستال , پوست و رگ محل ورود سوزن را ثابت نگه داريد (شكل 12-28).

3-     دو بال اسكالپ وين را دو لا كرده و بين انگشتان شصت و سبابه نگه داريد (شكل 12-28) و روكش سرسوزن را در آوريد.

4-     در حاليكه سوراخ سوزن به طرف بالا است از فاصله نيم سانتيمتري محل ورود به داخل رگ با زاويه 20تا 30 در جه از سطح پوست , سوزن را از كنار (مماس بر) رگ وارد پوست نماييد (شكل 13-28)  و با كاهش زاويه و پس از طي مسافت 0.5 تا 1 سانتيمتر در محاذات رگ (شكل 12-28) سر سوزن را منحرف كرده و به داخل رگ وارد كنيد (شكل 12-28). پس از ورود به داخل رگ (راه يافتن خون به داخل كانول ) سوزن را به موازات رگ گرفته (تقريبا مماس بر پوست ) و ان را تا يكي دو ميليمتر انتهايش به داخل رگ هدايت نماييد(شكل 14-28 B) . در صورت مهارت كافي مي توان سوزن را به طور مستقيم وارد رگ نمود ولي معمولا رگ جابجا شده و موفقيت آميز نيست(شكل 13-28).

 

 

آموزش تزريقات choghady.blogfa.com

choghady.blogfa.com آموزش تزريقات

آموزش تزريقات choghady.blogfa.com

 

5-     پس از ورود سر سوزن به داخل رگ  ,تورنيكه را باز كنيد و پس از استعمال يك پماد آنتي بيوتيك بر روي محل ورود سرسوزن ,  با نوار چسب سرسوزن رادر محل خود ثابت نگه داريد(شكل 15-28).

 

آموزش تزريقات choghady.blogfa.com

نكته تكنيك رگ گيري با سرسوزن مستقيم (و نمونه گيري خون ) همانند اسكالپ وين است و در پايان مي توان طبق شكل  16-28 آن را ثابت نمود.

 

 

choghady.blogfa.com "آموزش تزريقات"

 

ب) روش كاربرد آنژيوكت

1- بر حسب اندازه رگ محل و مورد مصرف , اندازه مناسب آنژيوكت را انتخاب كنيد (معمولا نمره 16 تا 20)(براي تزريق خون آنژيو كت ريزتر از نمره 18 مناسب نيست).

2- در موارد آنژيوكت هاي بزرگ (كمتر از نمره 15-14) ابتدا پوست محل را بي حس نماييد.

3- تنۀ آنژيوكت را بين  شست و انگشتان دوم , سوم و چهارم نگه داريد (به طوريكه سوراخ سر سوزن به طرف بالا باشد ).

4- با شست دست ديگر ديستال ناحيه را به طرف ديستال بكشيد تا وريد ثابت و بي حركت نگه داشته شود.

5- همانند روش اسكالپ وين , آنژيوكت را با زاويه 20تا30 درجه وارد پوست (و با كاهش زاويه )وارد رگ نماييد(شكل 17-28).

 

"آموزش تزريقات"  choghady.blogfa.com

6- پس از ورود آنژيو كت به ميزان 0.5 سانتيمتر داخل رگ و مشاهده خروج خون , تورنيكه را باز كنيد  و سپس در حاليكه سوزن را ثابت نگه داشته ايد كانول را به داخل رگ هدايت نماييد (شكل 18-28).

"آموزش تزريقات" choghady.blogfa.com

 

7- با يك انگشت پروگزيمال رگ را فشار دهيد و پس از در آوردن سوزن ست سرم يا درپوش آنژيوكت را به آن وصل كنيد.

8- پماد آنتي بيوتيك موضعي بر روي سوراخ ورود كانول ماليده و با نوار چسب آنژيوكت را به پوست ثابت كنيد.

توجه - پس از خروج قسمتي از كانول هيچگاه سوزن را به داخل كانول نرانيد . زيرا ممكن است باعث كنده شدن قسمت ديستال كانول و در نتيجه آمبولي شود .

نكته-

·        در صورتيكه كانول داخل رگ نباشد با شروع تزريق محلول  ,بيمار احساس درد كرده و محل برآمده مي شود .

·         در افراد مسن رگ ها اسكلروتيك و سخت هستند و به سرعت پاره و به اصطلاح بومبه مي شوند . براي جلوگيري از اين مساله از سوزنهاي كمي كوچكتر استفاده كنيد و تورنيكه را براي مدت  طولاني نبنديد.

·        كانولهاي وريدي نبايستي بيش از 2 تا3 روز در يك محل باقي بمانند.

 

ج) Scalp vein cannulation

يكي از روشهاي بسيار خوب براي رگ گيري در كودكان كم سن وسال كه امكان دستيابي به رگهاي محيطي اندام وجود ندارد(اكثرا كودكان كوچكتر از يكسال ) رگ گيري وريدهاي سر (فرونتال,سوپرااوربيتال,فاسيال خلفي , تمپورال سطحي و خلف گوش ) بسيار آسان است كه از آن ميان وريد تمپورال سطحي از همه مناسبتر است .

وسائل مورد نياز: همانند تكنيكهاي ديگر رگ گيري محيطي , با اين تفاوت كه از اسكالپ وين نمره 23 تا 27 (معمولا 22تا24) استفاده مي شود.

 

"آموزش تزريقات" choghady.blogfa.com

روش عمل (شكل 19-28) :

1)      موهاي محل و اطراف آنرا به اندازه كافي بتراشيد.

2)      با استفاده از الكل و بتادين موضع را تميز و ضد عفوني نماييد.

3)      به كمك همكار سر كودك را كمي پايين تر از سطح قلب قرلر داده و سر وي را بي حركت نگه داريد.

4)      تورنيكه را دور سر ببنديد.

5)      همانند تكنيك رگ گيري با اسكالپ وين سر سوزن را وارد پوست و سپس رگ نماييد و تورنيكه را باز كنيد(شكل هاي 12-28 ,13-28 , 14-28)

6)      چند ميلي ليتر محلول تزريقي (نرمال سالين) به داخل كانول تزريق كنيد و پس از اطمينان از وجود كانول دراخل رگ آن را با نوار چسب به پوست متصل و ثابت نماييد(شكل 19-28).

7)      براي جلوگيري ار در آمدن اتفاقي كانول , كودك را در حد مورد نياز محدود (restrain) كنيد.

 

ج)نمونه گيري خون از وريد جوگولار خارجي

(اصول كلي نمونه گيري خون از ساير وريدهاي محيطي و چه در بالغين همانند اين روش  است).

يكي از روشهاي ساده نمونه گيري خون در كودكان كم سن وسال كه امكان دسترسي به رگهاي محيطي اندان وجود ندارد (خصوصا كودكان دهيدراته يا چاق  ويا كمتر از يكسال ) گرفتن خون از وريد جوگولار خارجي است و محل مناسب براي آن مسير عبور رگ بر روي عضله استرنوكلوئيدوماستوئيد است.

"choghady.blogfa.com"  آموزش تزريقات

وسايل مورد نياز :

اسكالپ وين يا سرسوزن نمرۀ 21 تا 23 , سرنگ 2 تا 5 ميلي ليتر , پنبه هاي الكلي و بتادينه, گاز استريل و لوله هاي مورد  نياز جمع آوري خون براي آزمايشات مربوطه

روش عمل (شكل 20-28):

1)      كودك را به صورت طاق باز قرار دهيد  , بطوري كه شانه هاي وي در لبه تخت قرار گيرد و سر به يك طرف چرخيده و 15 تا20 درجه به پايين خم شود .

2)      دستيار كودك را بي حركت نگه دارد .

3)      محل مورد نظر را با بتادين ضد عفونی نموده و سپس با پنبه آغشته به الكل پاك و با گاز خشك كنيد.

4)      با تحريك (نظير ضربه زدن به كف پا)كودك را به گريه بياندازيد تا وريد ژوگولار خارجی پر و برجسته شود.

5)      به كمك يك دست سر كودك را بي حركت نگه داشته و پوست ديستال محل را كمي تحت كشش قرار دهيد تا رگ ثابت شود.

6)      سر سوزن يا اسكالپ وين متصل به سرنگ را از كنار و به موازات رگ وارد پوست و پس از  mm 3-2 طی مسافت  وارد رگ نماييد .

7)      حین ورود سر سوزن به داخل رگ سرنگ را تحت پونكسيون قرار دهيد تا در صورت ورود سر سوزن به داخل رگ مشخص شود.

8)      پس از وارد شدن سر سوزن به داخل رگ آن را ثابت نگه داشته و به آهستگی مقدار خون مورد نياز را پونكسيون نماييد ودر پايان سر سوزن را در آورده و با چسباندن پنبه آغشته به بتادين برروی محل پونكسيون ,كودك را به حالت عادی باز گردانيد.

منبع :اورژانسهاي جراحي  CMMD SERIES

 

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 29 شهریور1386ساعت 2:46  توسط  چوقادی  |